SKU là gì? Điểm khác biệt giữa mã SKU và mã vạch UPC/EAN

Khi quản lý kho hàng với hàng ngàn sản phẩm có kích thước, màu sắc khác nhau, việc tìm kiếm hay kiểm kê thủ công rất dễ gây thất thoát và nhầm lẫn. Đặc biệt tại các cửa hàng thời trang, kho thương mại điện tử hay kho linh kiện, việc không phân loại chính xác hàng hóa sẽ dẫn đến gửi sai đồ cho khách. Trong tình huống này, mã SKU chính là giải pháp cốt lõi để theo dõi chính xác từng mặt hàng, giúp quy trình xuất nhập kho trở nên tự động và chính xác. Vậy SKU là gì, đặt mã thế nào cho khoa học và khác gì mã vạch quốc tế?

SKU là gì?

SKU (viết tắt của cụm từ tiếng Anh Stock Keeping Unit) dịch sang tiếng Việt là “Đơn vị lưu kho”. Đây là hệ thống mã định danh nội bộ do các cá nhân, doanh nghiệp hoặc chủ xưởng tự quy ước, dùng để phân loại chính xác từng biến thể của một dòng sản phẩm dựa trên các thuộc tính cụ thể như: thương hiệu, loại hàng, kích thước, màu sắc, cấu hình và chất liệu.

Ví dụ minh hoạ: Một chiếc áo sơ mi nam, size M, màu đỏ của thương hiệu ABC có thể được chủ shop mã hóa thành ABC-SMN-M-DO. Nhờ có đoạn mã này, người nhặt hàng (order picker) sẽ lấy chính xác sản phẩm cần thiết mà không nhầm lẫn sang mẫu áo màu xanh hay size L. Dù có xuất hiện thêm hàng trăm mẫu áo khác, mỗi mẫu vẫn sẽ có một “căn cước” SKU riêng biệt để đối chiếu.

So sánh mã SKU và mã vạch quốc tế UPC/EAN (Barcode)

Rất nhiều người kinh doanh thường xuyên nhầm lẫn giữa SKU và các loại mã vạch quốc tế (Barcode) như UPC hay EAN vì chúng thường được in cạnh nhau trên cùng một bao bì sản phẩm. Bảng so sánh dưới đây sẽ giúp bạn làm rõ sự khác biệt căn bản giữa hai loại mã này:

Thuật ngữ này dùng ở đâu trong một kho thực tế?

Trong vận hành kho bãi chuyên nghiệp, thuật ngữ “mật độ SKU” (tức là số lượng các mã SKU lưu trữ được trên một mét vuông diện tích kho) là yếu tố mang tính quyết định đến cách thiết kế lối đi, quy hoạch kệ hàng và phương thức lấy hàng.

Đối với kho có mật độ SKU cực lớn (hàng ngàn biến thể)

Các kho bán lẻ, thời trang hoặc linh kiện điện tử thường rơi vào tình huống này. Bạn nên tổ chức hệ thống kệ chứa nhiều tầng, chừa lối đi rộng rãi để con người hay xe nâng tiếp cận được 100% các mặt hàng (chọn kệ Selective hoặc Trung tải). Ngoài ra, hãy ưu tiên bố trí các SKU “fast-moving” (hàng bán chạy, xuất liên tục) ngay gần khu vực cửa ra vào để tối ưu quãng đường di chuyển.

Để duy trì nguyên tắc nhập trước xuất trước (FIFO) và hạn chế mất mát hàng tồn kho, mọi pallet hay kiện hàng đặt trên giá đỡ đều phải quay tem nhãn có in mã SKU ra hướng ngoài lối đi. Khi đối mặt với mật độ SKU khổng lồ, hệ thống kệ kho hàng chuyên dụng sẽ đóng vai trò như bộ khung xương sống, cho phép phân định rõ ràng địa chỉ định vị (vị trí bin, tầng kệ, dãy) của từng loại hàng hóa.

Tư vấn giải pháp lưu trữ đa dạng SKU

Tại Việt Nam, các shop bán lẻ, đại lý phân phối và cả những xưởng sản xuất đang phải chật vật đối mặt với tình trạng hàng hoá tồn đọng khi số lượng mẫu mã ngày càng phình to. Để giải quyết, việc áp dụng hệ thống SKU không chỉ dừng lại ở thao tác in mã dán lên hộp, mà cốt lõi nằm ở cách quy hoạch hàng hóa đó lên hệ thống lưu trữ vật lý một cách thật sự khoa học.

Thay vì vứt đồ thành từng đống lộn xộn khiến việc nhặt hàng tốn hàng giờ đồng hồ, các chủ kho cần tận dụng không gian thẳng đứng. Các loại kệ có khả năng chịu tải cao giúp chia nhỏ hàng hóa, phân tách khu vực rõ ràng cho từng nhóm mã SKU. Ví dụ, với các thùng hàng phụ kiện hoặc vật tư nặng, hệ thống kệ trung tải 3 tầng cho phép bạn lưu trữ hàng chục SKU khác nhau trên cùng một dãy, giúp việc quản lý và trích xuất hàng diễn ra nhanh gấp nhiều lần.

Câu hỏi thường gặp

Kết luận

Mã SKU không đơn thuần chỉ là một dãy ký tự vô tri; nó là thứ “ngôn ngữ” đồng nhất để cả con người và các hệ thống máy móc có thể giao tiếp, từ đó vận hành trơn tru toàn bộ dòng chảy của hàng hóa. Đặt mã SKU khoa học, kết hợp với một hệ thống kệ lưu trữ vật lý chuyên nghiệp cùng công cụ quản lý phần mềm phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp vĩnh viễn loại bỏ được tình trạng thất thoát hàng hóa không rõ lý do, tối đa hoá hiệu suất kho vận.